Eerst uitzoeken wat voor wand u heeft
Klop met uw knokkel op de muur. Klinkt het hol en voelt hij licht, dan heeft u een gipsplaatwand, een voorzetwand of een gipsblokwand. Klinkt het dof en massief, dan is het baksteen, beton of kalkzandsteen en kunt u gewoon met nylonpluggen werken.
Bij een holle wand is de vervolgvraag wat erachter zit. Een gipsplaatwand op metal stud heeft stalen staanders, meestal elke veertig of zestig centimeter, met daartussen alleen lucht en soms isolatie. Een voorzetwand is een gipsplaat vlak vóór een massieve muur, met een paar centimeter ruimte ertussen. Een gipsblokwand is massief gips: licht, maar overal even sterk.
Een goedkope magneet verraadt de staanders van een metal-studwand: de schroeven waarmee de platen vastzitten zitten in een rechte verticale lijn in de staander. Een leidingzoeker werkt ook, en vindt tegelijk de stroomkabels waar u niet in wilt boren.
Welke bevestiging in welke wand
De keuze hangt volledig af van wat er achter de plaat zit. Dit is de rangorde van sterk naar zwak.
| Situatie | Bevestiging | Geschikt voor |
|---|---|---|
| Metal stud, beugel valt op staanders | Zelfborende schroeven in de staander, of een houten montageplaat over twee tot drie staanders | Vrijwel elke televisie, ook 65 inch en groter |
| Voorzetwand vóór een massieve muur | Lange nylonpluggen die dóór de plaat in de muur erachter grijpen | Vrijwel elke televisie |
| Alleen gipsplaat, geen staander bruikbaar | Metalen hollewandanker, klapanker of molyplug, minimaal vier stuks | Lichtere televisies, berekening nodig |
| Gipsblok, massief | Speciale gipsblokplug of chemisch anker | Middelgrote televisies |
| Elke holle wand | Gewone kunststof plug of tuimelplug | Niet geschikt voor een televisie |
Wat een gipswand echt kan dragen
Eén metalen hollewandanker in gipsplaat van 12,5 mm houdt onder ideale omstandigheden een trekbelasting van enkele tientallen kilo. Dat klinkt ruim voor een televisie van twintig kilo, maar zo werkt het niet: een tv aan de wand hangt niet recht naar beneden. Hij trekt aan de bovenste bevestigingspunten naar buiten en duwt onderaan tegen de plaat.
Hoe verder de televisie van de wand staat, hoe groter dat hefboomeffect. Een platte beugel van drie centimeter is mild; een draaibare beugel die veertig centimeter uitklapt, vermenigvuldigt de kracht op de bovenste ankers. Juist daar bezwijkt een gipswand: niet de plug breekt, maar het gips eromheen brokkelt uit.
Daarom geldt bij gipsplaat zonder bruikbare staander: meer bevestigingspunten, een platte of licht kantelbare beugel, en bij twijfel een montageplaat die de last over een groter oppervlak en meerdere staanders verdeelt. Wie dit niet wil narekenen, moet het niet op gevoel doen — een afgescheurde televisie is duurder dan de montage.
Stroom en kabels in een holle wand
Een holle wand heeft één voordeel: kabels kunnen er vaak onzichtbaar in. Een HDMI- of antennekabel mag u er netjes doorheen voeren.
Voor stroom geldt dat niet. Een verlengsnoer of los netsnoer door een wand trekken is in Nederland niet toegestaan; vaste installatie hoort in een installatiebuis met een wandcontactdoos. In de praktijk betekent dat een stopcontact achter de televisie, aangesloten op de bestaande groep. Dat is elektrisch werk, geen montagewerk.